Τους προβολείς στήσε/ άπλετο φως στη ράμπα να πέφτει/

Οι παραπάνω στίχοι θα ήταν σίγουρα σκάνδαλο για τους ανά τον κόσμο ευαίσθητους ανθρώπους που χέρι-χέρι ή σωστότερα διακόπτη-διακόπτη, με υπεύθυνους δημοτικούς φορείς, ανήσυχους πολιτικούς, ευσυνείδητους επιχειρηματίες, άξιους δημοσιογραφικούς οργανισμούς και μη κυβερνητικές οργανώσεις έσβησαν για μια ολόκληρη ώρα τα φώτα.

Μου είναι εύκολο να καταλάβω τις προθέσεις των διαφόρων φορέων, των πολιτικών, των μήντια και των μκο που πίσω από αυτή τη μεγαλειώδη δράση προσπαθούν να πετύχουν με ένα σμπάρο τρία τριγώνια. Σε μια εποχή που οι κοινωνικές αντιθέσεις είναι ιδιαιτέρως οξυμμένες προσπαθούν να συσπειρώσουν τον κόσμο γύρω από ζητήματα για τα οποία τάχαμου φέρουμε όλοι ευθύνη και μας απειλούν όλους, όπως για παράδειγμα η υπερθέρμανση του πλανήτη. Προωθούν μια λογική εξατομίκευσης και ενοχής η οποία συνεισφέρει στην άμβλυνση των κοινωνικών συγκρούσεων. Έτσι, άμα νιώθεις ότι εσύ με τις λάμπες του σπιτιού σου και η τάδε αυτοκινητοβιομηχανία για παράδειγμα, φέρετε το ίδιο μερίδιο ευθύνης για τον επερχόμενο οικολογικό Αρμαγεδδών θα σου είναι πάντα δύσκολο να εντοπίζεις το γεγονός ότι ο μοναδικός μολυσματικός και καταστροφικός παράγοντας στον πλανήτη είναι η καπιταλιστική ανάπτυξη. Άσε που επιδιώκουν να νιώθουμε ένοχοι για την φοβερή πολυτέλεια να ανάβουμε τα φώτα όταν έχει σκοτάδι. Το τελευταίο είναι στο πλαίσιο της προσπάθειας να μειώσουμε όσο περισσότερο γίνεται τις ανάγκες μας. Έτσι έχουμε φτάσει στο σημείο να θεωρούμε πολυτέλεια να ζούμε σε ένα βιώσιμο σπίτι, να τρώμε ένα φαί της προκοπής ή να έχουμε χρόνο να αράξουμε με τους φίλους και τις φίλες μας. Είναι παρόμοια και η λογική που λέει «Α! παίρνεις 1000 ευρώ; Μη μιλάς, μια χαρά είσαι». Ρε δε μας χέζετε! Τέλος, (το τρίτο τριγώνι) με αυτές τις ανώδυνες δήθεν οικολογικές δράσεις προωθείται ένα σύνολο προϊόντων που ταιριάζουν με τις οικολογικές ανησυχίες. Αγόρασε οικολογικές λάμπες, βιολογικά προϊόντα, υβριδικό αμάξι και πάει λέγοντας. Δηλαδή η όλη φάση είναι και μια καλή ευκαιρία για να διαφημιστούν οι «φιλικές προς το περιβάλλον» επιχειρήσεις.

Ωστόσο, μου είναι δύσκολο να καταλάβω τους ανθρώπους που παραμυθιάζονται με αυτή τη μαλακία. Ένας φίλος, για παράδειγμα, που ενώ δεν έχει κουνηθεί ποτέ για το παραμικρό π.χ. για να διεκδικήσει κάτι στο χώρο της καθημερινότητας του, αρχίζει να μου λέει ένα βράδυ που πίναμε μπύρες πόσο καλή είναι η φάση αυτή με το να σβήσουμε τα φώτα και αν θα το κάνω και εγώ. Άκουσε πάνω-κάτω αυτά που γράφω και εδώ. Τι κάνει άραγε τον κόσμο να «κινητοποιείτε» με κάτι τέτοια; Δυστυχώς από τη συζήτηση με τον φίλο μου δεν μπόρεσα να καταλήξω σε κάποιο συμπέρασμα. Ίσως είναι μια δικαιολογία για την απραξία αλλά και πάλι μια τέτοια ερμηνεία δεν με ικανοποιεί.

Να σημειώσω επίσης ότι η όλη φάση είναι εντελώς διαμεσολαβημένη από τις διάφορες δήθεν μη κυβερνητικές οργανώσεις και τους σπόνσορες ώστε το και καλά κοινό συναίσθημα που υπάρχει σε αυτή τη μαζική συμμετοχή δεν είναι παρά μια αυταπάτη καθώς κάθεσαι με σβηστά φώτα σαν τον μαλάκα νυχτιάτικα στο σπίτι σου και φαντασιώνεσαι και άλλους που βρίσκονται στην ίδια θέση με σένα. Βέβαια, δεν υπάρχει πιθανότητα να δημιουργήσεις άμεσες σχέσεις με τους άλλους/ες συμμετέχοντες στο κορυφαίο αυτό γεγονός. Ωστόσο, υπάρχουν και οι πολλοί τυχεροί που πήγαν και άκουσαν τον Φραγκούλη (μπλιαχ) ο οποίος τραγούδησε αφιλοκερδώς (τι μεγάλη ψυχή!). Άραγε ο Φραγκούλης τργούδησε unplugged;

Υ.γ. αφιερωμένο εξαιρετικά στους απανταχού σβήσε-το-φως συμμέτοχους το επεισόδιο του southpark: Two Days Before the Day After Tomorrow

Ο αυνανισμός στον 21ο αιώνα

Παλιότερα, το να μαλακιστείς ήταν μια αμιγώς χειρωνακτική διαδικασία η οποία συνήθως περιλάμβανε ένα πορνοπεριοδικό, μια τσόντα, μια φωτογραφία ή ό,τι τέλος πάντων μπορούσε να «εξάπτει» την φαντασία του καθένα και της καθεμιάς. Ύστερα ήρθε το internet αλλά και πάλι η χειρωνακτική πλευρά του αυνανισμού είχε το πάνω χέρι.

Σήμερα αν δεν κάνεις τα πάντα χρησιμοποιώντας κάποιο ψηφιακό gadget είσαι ντεμοντέ. Ούτε χέρια, ούτε λεκέδες, ούτε τίποτα! Βάζεις το πουλί σου σε μια ειδική συσκευή, το real touch, το οποίο προσομοιώνει τον κόλπο, το στόμα ή τον πρωκτό. Το μηχάνημα συνδέεται μέσω usb με τον υπολογιστή στον οποίο παίζει τσόντα κατάλληλα κατασκευασμένη ώστε να εναρμονίζει τις κινήσεις του ψηφιακού μαλακοϋποδοχέα με την «υπόθεσή» της.

Μάλιστα, στο πλαίσιο του σεβασμού της ανθρώπινης διαφορετικότητας η συσκευή απευθύνεται τόσο σε ομοφυλοφίλους όσο και σε ετεροφυλόφιλους άντρες. Παρεμπιπτόντως, για τις γυναίκες δεν έχει καμιά χρησιμότητα.

Φυσικά, το όλο πράμα έχει ένα κόστος. Καταρχήν 150$ για τον ψηφιακό μαλακοτρίφτη. Επίσης πρέπει να πληρώνεις τις συμβατές με το μηχάνημα τσόντες οι οποίες μάλλον θα κοστίζουν περισσότερο.

Η εποχή του ψηφιακού μαλάκα ανατέλλει…

[Υ.γ. Πώς και δεν έχουν σκεφτεί να φτιάξουν μια συσκευή που θα την έχουμε προσαρμοσμένη στον κώλο μας και θα είναι ένας ψηφιακός πορδομετατροπέας. Θα μετατρέπει την κλανιά σε κάποια μελωδία της αρεσκείας μας. Για παράδειγμα θα κλάνεις και θα ακούγεται το τελευταίο χιτ της Δέσποινας Βανδή, ή αν είσαι πιο κουλτουριάρης θα ακούγονται τα πνευστά από το Μπολερό του Ραβέλ. Επίσης μπορεί να μετατρέπεται η άσχημη μυρωδιά της κλανιάς, μέσω κάποιας χημικής διεργασίας, σε μυρωδιά λεβάντας ή μέντας. Έτσι, η φράση «κλάνω μέντες» θα αποκτήσει μια κάποια κυριολεξία.]

Diamonds are forever

Ο άνθρακας έχει την δυνατότητα να κρυσταλλώνεται σε διαφορετικές μορφές. Η διαφοροποίηση αυτή στη μορφή διάταξης των ατόμων στο χώρο, έχει σημαντικές επιδράσεις στις φυσικές και χημικές ιδιότητες του κρυστάλλου. Έτσι, ενώ ο γραφίτης είναι μαλακός, σκοτεινός και αγωγός του ρεύματος, το διαμάντι είναι εξαιρετικά σκληρό, λαμπερό και σχεδόν τέλειος μονωτής του ρεύματος.

(Εισαγωγή εντυπωσιασμού.)

Τα διαμάντια μπορεί να είναι φυσικά, να εξορύσσονται δηλαδή από τη γη, ή τεχνητά, να κατασκευάζονται βιομηχανικά ή στο εργαστήριο.

(Μας ενδιαφέρουν τα πρώτα , τα οποία κυκλοφορούν στην αγορά των πολύτιμων λίθων)

Μια επιχείρηση υπόσχεται πως μετατρέπει τις στάχτες αποτεφρωμένων συγγενών σε διαμάντι έναντι χρηματικού ποσού. Έτσι μπορείς να έχεις τη γιαγιά σου π.χ. ή ένα δικό σου πρόσωπο μέσα στο ξύλινο κουτί, πάνω στη γρανιτένια βάση του…για πάντα. Ένα διαμάντι-ενθύμιο είναι το δικό σου μέρος περισυλλογής, θρήνου και χαράς.

(Μου έχει σηκωθεί η τρίχα.)

Το ανθρώπινο σώμα κατά την καύση του αφήνει κυρίως άλατα του ασβεστίου . Σε θερμοκρασίες της τάξης των 800 – 1150 °C, η οργανική ύλη εξατμίζεται. Άρα, αντίο άνθρακα. Αυτή η επιχείρηση λοιπόν ή πουλάει τεχνητά διαμάντια ή πουλάει φυσικά και βρώμα η δουλειά. Πάντως, το διαμάντι στο οποίο πίστευες ότι μετατράπηκε η γιαγιά σου με τη μέθοδο υψηλής πίεσης-υψηλής θερμοκρασίας δεν είναι σίγουρα η γιαγιά.

(Εκτός από μακάβριοι είναι και απατεώνες.)

Η εξόρυξη (το 50% γίνεται στην Αφρική) και η κυκλοφορία των φυσικών διαμαντιών συνδέεται με παλιές ιστορίες. Μια βρετανική εταιρία, η De Beers είναι ο μεγαλύτερος εξορύκτης διαμαντιών. Η εταιρία ιδρύθηκε το 1888 από ένα επιφανές μέλος της αστικής τάξης, τον Σέσιλ Ρόουντς. Έχει στην ιδιοκτησία της τα περισσότερα ορυχεία αλλά και πολλά κανάλια διανομής των διαμαντιών ως πολύτιμων λίθων. Το αίμα που χύνεται για τον έλεγχο των κοιτασμάτων και των καναλιών διανομής στην αγορά πολύτιμων λίθων, έχει μεγάλη ιστορία. Ειδικά μετά τις αποτυχημένες προσπάθειες καπιταλιστικής ανάπτυξης των αφρικάνικων κρατών, μετά τη δεκαετία του 1980, ο πόλεμος έχει γίνει ένα βασικό συστατικό της οικονομίας στην περιοχή. Φράξιες τοπικών οπλαρχηγών πολλές από τις οποίες ως ισχυρότερες, κατακτούν την κρατική εξουσία, συγκρούονται μεταξύ τους και κάνουν νταραβέρια με επιχειρήσεις από το βέλγιο, την κίνα, την αμερική, την ολλανδία ή το ισραήλ. Για να αποφεύγεται η διακίνηση διαμαντιών που προέρχονται από συγκρούσεις που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, θεσπίστηκε μια διαδικασία πιστοποίησης των φυσικών διαμαντιών (Kimberley Process). Η μισθωτή σχέση στα υπέροχα ορυχεία θεωρείται παραγωγή κάτω από ηθικές συνθήκες, άρα τα διαμάντια είναι οκ.

(Να λοιπόν που εδώ μου μπαίνουν ιδέες του στυλ: χρειάζεσαι διαπιστευτήρια και εγγυήσεις όταν το διαμάντι -αν πρόκειται για φυσικά διαμάντια- είναι η γιαγιάκα σου κάτω από συνθήκες υψηλής πίεσης και υψηλής θερμοκρασίας? Και μετά κάνω και μια σκέψη ακόμα για το πόσο ευαίσθητο είναι το κεφάλαιο όταν θέλει να ξεπλύνει το χρήμα του: φιλανθρωπίες, υπηρεσίες υγείας και διαμάντια-συγγενείς)

Τώρα που επιτράπηκε η αποτέφρωση νεκρών και στην ελλάδα, δεν είναι διόλου απίθανο να προκύψουν και ανάλογες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Ήδη ο θάνατος και η ταφή έχουν εμπορευματοποιηθεί. Σε λίγο θα διατίθεται και το προϊόν αποτέφρωση η αγορά θα ανοίξει και θα ξεμπλοκάρουν τα νεκροταφεία.

(«Εταιρία Αποτεφρώσεων-Διαμαντοποιήσεων, Αφοί Διαμαντή». Πιο ευρωπαϊκό, πιο εξευγενισμένο από τo: Οίκος Τελετών, Αφοί Μπαμπούλα, ωστόσο λιγότερο διασκεδαστικό.)

Η Madona τραγουδάει play-back στις συναυλίες της

Το προηγούμενο καλοκαίρι οι πυρκαγιές κάψανε στον ελλαδικό χώρο περί τα 2.500.000 στρέμματα γης (δάση, φυσικές εκτάσεις, γεωργικές καλλιέργειες και τεχνητές επιφάνειες), 60.000 ζωικούς οργανισμούς και αρκετούς ανθρώπους. Ευτυχώς –όπως έσπευσαν πολιτικοί και μήντια να δηλώσουν – φέτος τα πράγματα ήταν λιγότερο θλιβερά. Η στρατηγική αντιμετώπισης του κυβερνητικού μηχανισμού: «έλα μωρέ τώρα, τι είναι αυτό μπροστά στο περσινό, υπάρχουν και χειρότερα», καθησυχάζει. Τα think tanks του κράτους εργάστηκαν πυρετωδώς για καταστρώσουν αυτό το επιτυχημένο σχέδιο αντιμετώπισης. Καίμε λιγότερα, όχι στην ίδια περιοχή, όχι την ίδια στιγμή και ύστερα θριαμβολογούμε με σεμνότητα, φέτος τα καταφέραμε καλύτερα, άρα βελτιωθήκαμε, άρα πάμε καλά. Λογικότατες συνεπαγωγές. Κάπου διάβασα έναν μηχανικό τηλεπικοινωνιών να λέει ότι υπάρχει δορυφορικό σύστημα που παρακολουθεί (με πολύ μικρή χρονική καθυστέρηση) τις θερμικές μεταβολές του εδάφους και μπορεί να εντοπίσει εστίες πυρκαγιάς κάνοντας την πυρόσβεση ταχύτερη και αποτελεσματικότερη αλλά δεν χρησιμοποιείται από το κράτος. Μα κάτι περίεργες απορίες που έχει ο άνθρωπος…

Σε μερικά χρόνια, έγραφε ένα άρθρο, θα εμφυτεύουν στους ανθρώπινους μύες, γενετικό υλικό από ζώα όπως η χήνα και το άλογο. Έτσι, ελπίζουν ότι θα βελτιωθούν ακόμα περισσότερο οι αποδόσεις των αθλητών. Οι φράσεις, «τρέχει σαν άλογο» ή «κολυμπάει σα χήνα», θα πάψουν ποια να ανήκουν στη γλωσσική λειτουργία της μεταφοράς. Μάλιστα, η τροποποίηση του γενετικού υλικού θα κάνει ακόμα δυσκολότερη την ανίχνευση διότι θα είναι απαραίτητη η βιοψία. Τρέχα Μίστερ Άλογε! τρέχα φτάσε πρώτος! Ίσως το καλύτερο θα είναι να δοκιμάσουν απευθείας μεταμοσχεύσεις άκρων από ζώα. Να μην έχεις μόνο γενετικό υλικό από άλογο αλλά να έχεις και δυο πόδια αλόγου, ή σώμα αρκούδας, φαντάζεστε σφαιροβόλο με σώμα αρκούδας? Καταλαβαίνω βέβαια ότι αυτά που λέω έχουν μια δόση πρωτόγονη είναι λίγο μπρουτάλ. Στην εποχή της βιοτεχνολογίας και της δυνατότητας παρέμβασης σε νανομετρική τάξη μεγέθους (10^-9 m, τάξη μεγέθους που χαρακτηρίζει το μοριακό επίπεδο οργάνωσης της ύλης) είναι παλιομοδίτικα αυτά που φαντάζομαι, έως και παιδικά. Ίσως μια φαντασίωση με αθλητές cyborg των οποίων το δέρμα θα αποτελείται από ειδικά νανοϋλικά που εμποδίζουν την εφίδρωση, να είναι πιο συνεπής με τη μελλοντική εξέλιξη…

Είναι απορίας άξιο το γιατί εξακολουθούν να γίνονται έλεγχοι για ντόπινγκ, τη στιγμή που είναι φύση αδύνατον να συμμετέχει κανείς στους ολυμπιακούς χωρίς να παίρνεις ντόπα και να έχεις αξιώσεις για μια θέση. Μια εικασία που κάνω είναι ότι πιθανά η κυρία Γουάντα να τα ΄χει τάτσι-μήτσι-κότσι με κάποιες φαρμακοβιομηχανίες και παίζει έναν ρόλο ρυθμιστή στην αγορά των συγκεκριμένων φαρμάκων, λέω τώρα εγώ…

Άκουσα και ένα καλό ανέκδοτο: Ολυμπιακή εκεχειρία

Το ΚΚΕ κατήγγειλε σε ανακοίνωση του τις ιμπεριαλαστικές ενώσεις ΝΑΤΟ κ ΕΕ καθώς και το ρόλο της ελληνικής κυβέρνησης (άραγε έχει κατηγορήσει ποτέ το ΚΚΕ, το ρώσικο κράτος για ιμπεριαλισμό?)…

Ένας υπουργός είναι μπλεγμένος σε σκάνδαλο αλλά η δικογραφία που είχε σχηματιστεί εναντίον του από κάποιον εισαγγελέα δεν έφτασε ποτέ στη βουλή, γιατί ένας από πάνω του αντιεισαγγελέας του το έστειλε πίσω και ύστερα, αφού μετά, εμείς είπαμε και εκείνος δεν ήθελε τελικά και οπότε εξού και το γεγονός ότι χρηματίζονται πολιτικοί είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικό, μα που οδεύουμε ως έθνος και ως πένθος? Απορώ και αισθάνομαι τύψεις…

Πάρτε και ένα κείμενο σχετικό με τα γεγονότα στον Καύκασο: «Σύντομη καταγραφή μιας προλεταριακής καταστροφής: Ο πόλεμος στην Τσετσενία και το ζήτημα της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης στον Καύκασο». caucasus (Τα Παιδιά της Γαλαρίας, τεύχος 8, 2000).

…και η υγρασία κάνει την πόλη κόλαση…

Wikipolitics ή ξυσ’ τ’ αρχίδια σου με γάντια του μποξ

[παράδειγμα δημοκρατικού διαλόγου πολιτών-κράτους: Βερολίνο 1918]

“To wikipolitics είναι μια πλατφόρμα που φέρνει τους πολίτες πιο κοντά στο έργο των αντιπροσώπων τους στην Ελληνική Βουλή.”

Έτσι (υπο)τιτλοφορείται η δικτυακή πλατφόρμα του Πασοκ. Το «κοντά» είναι φυσικά μεταφορικό, διότι η «συνάντηση» πολιτών-πολιτικών γίνεται στο δίκτυο. Πες εσύ το πρόβλημα σου, τον καημό σου κι ο βουλευτής θα σε αφουγκραστεί (τι λέξη κι αυτή) και (άμα τον βολεύει) θα κάνει και επερώτηση στη βουλή. Αυτό είναι το μεγαλείο της δημοκρατίας!

Η πλατφόρμα αυτή εκπληρώνει δυο σκοπούς: Από τη μια δίνεται βοήθεια στους (πασόκους) βουλευτές να κάνουν τη δουλειά τους (από ότι φαίνεται δεν μπορούν ούτε μια επερώτηση να φτιάξουν μόνοι τους). Από την άλλη πρόκειται για μια εκλεπτυσμένη μορφή διαμεσολάβησης της προλεταριακής δυσφορίας. Αυτός ο δεύτερος σκοπός θα μας απασχολήσει εδώ.

Η ισότητα και η ελευθερία, βασικά χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, εκπληρώνονται μέσω αυτής της διαδικασίας. Ο κάθε πολίτης-άτομο μπορεί να εκφράσει την γνώμη του, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που την εκφράζει και ο πολιτικός, και αυτή η γνώμη δεν φιλτράρεται, μπορεί να είναι τόσο θετική όσο και αρνητική.

Εκ πρώτης όψεως όλα φαίνονται ειδυλλιακά: πολίτες και πολιτευτές κάνουν διάλογο χωρίς περιορισμούς και αυτός ο διάλογος σε αρκετές περιπτώσεις μεταφέρεται και εντός του κοινοβουλίου.

Ωστόσο, εγκαταλείποντας την επιφάνεια και πηγαίνοντας λίγο παρακάτω προκύπτουν ζητήματα τα οποία χαλάνε αυτή την τόσο ωραία εικόνα δημοκρατικού διαλόγου. Είναι το λιγότερο αφελές να πιστεύει κανείς ότι η λειτουργία του κοινοβουλίου επηρεάζεται από τις ατομικές γνώμες. Οι γνώμες ποτέ δεν επηρέασαν τα πράγματα, παρά μόνο όταν συνοδεύονταν από την υλική τους υποστήριξη. Μόνο όταν υπάρχουν αγώνες και κινήματα, οι αποφάσεις των πολιτικών (είτε πρόκειται για τους βουλευτές και τους υπουργούς, είτε για τους πολιτικούς χαμηλότερων επιπέδων) επηρεάζονται. Συγκεκριμένα, αναγκάζονται να λάβουν υπόψη τους τον «λόγο» των κινημάτων. Το άρθρο 16 δεν το αναθεώρησαν γιατί έπαιζε το κίνημα των καταλήψεων, το CPE το μαζέψανε για αντίστοιχο λόγο, για να αναφέρω μόνο δυο πρόσφατα παραδείγματα. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων δεν προκύπτει από το δημοκρατικό διάλογο ανάμεσα σε ίσα και ελεύθερα άτομα, αλλά από τη σύγκρουση συλλογικών (ταξικών) συμφερόντων. Το επίπεδο αυτής της σύγκρουσης καθορίζει το ποιες αποφάσεις θα παρθούν. Έτσι, ενώ η γνώμη της εργατικής τάξης (ακόμα και των δεξιών, σύμφωνα με τα γκάλοπ) ήταν ενάντια στην ασφαλιστική μεταρρύθμιση, το επίπεδο υλικής στήριξης αυτής της γνώμης ήταν τόσο φτωχό που τελικά η μεταρρύθμιση πέρασε.

Η διαδικασία του δημοκρατικού διαλόγου μέσω δικτύου, μας παραμυθιάζει ότι το υπάρχον σύστημα μπορεί και ενδιαφέρεται για τα προβλήματα μας και μας δίνει τη δυνατότητα να τα εκφράσουμε: πολιτισμένα και από απόσταση. Γιατί η ίδια διαδικασία, αν συνέβαινε σε πραγματικό τόπο και χρόνο δεν θα εγγυόταν την μη εκτροπή της. Έτσι, ένας πολύ ωραίος διάλογος θα κινδύνευε να καταλήξει σε βρωμόξυλο (γιατί και η υπομονή με τους μαλάκες έχει τα όρια της). Το πιο σημαντικό το εντοπίζω στο «το υπάρχον σύστημα ενδιαφέρεται για τα προβλήματα μας». Αυτή είναι η πεμπτουσία της πολιτικής: να εμφανίζει την αθλιότητα της ζωής μέσα στο καπιταλισμό, σαν μια σειρά «διαφορετικών προβλημάτων» που επιδέχονται «διαφορετική λύση». Η βία της σχέσης κεφάλαιο, η οποία αποτυπώνεται σε κάθε πτυχή αυτού του κόσμου, από το αστικό τοπίο μέχρι τις διαπροσωπικές σχέσεις, μετατρέπεται σε διαχωρισμένα μεταξύ τους προβλήματα: το κυκλοφοριακό, το οικολογικό, η μοναξιά ή ο πληθωρισμός. Και η πολιτική απαντά: να φτιάξουμε ποδηλατοδρόμους, να βάλουμε φίλτρα στα φουγάρα, να φτιάξουμε τηλεφωνική γραμμή στήριξης για την κατάθλιψη ή να κατασκευάσουμε προϊόντα για κάθε τσέπη.

Ακρογωνιαίος λίθος της δημοκρατίας (κοινοβουλευτικής, άμεσης, συμμετοχικής) είναι η έννοια του ΑΤΟΜΟΥ-ΠΟΛΙΤΗ. Το άτομο-πολίτης είναι ένα υποκείμενο με τα δικά του ατομικά συμφέροντα, τα οποία οφείλει να υπερασπιστεί μέσα σε μια κοινωνία ανταγωνισμού. Αυτή βέβαια είναι η κατάσταση όπως φαίνεται. Στην πραγματικότητα πίσω από την διασπασμένη σε εκατομμύρια ατομικότητες ζωή υπάρχει ένας αδιάκοπος πόλεμος: η σύγκρουση κεφαλαίου και προλεταριάτου. Αυτόν τον πόλεμο το κεφάλαιο τον γνωρίζει πολύ καλά, μάλιστα καλύτερα και από εμάς τους προλετάριους και συνεχώς προσπαθεί να τον φιλτράρει μέσα από τους θεσμούς διαμεσολάβησης. Αν δεν στείλουμε στο διάολο τους πάσης φύσεως διαμεσολαβητές των «προβλημάτων» μας, αν δεν βάλουμε σε κίνηση τις ανάγκες μας σε όλη τους την έκταση, η «γνώμη» μας θα παραμένει μια γνώμη, σε έναν δημοκρατικό κόσμο που ο καθένας έχει την άποψη του. Κι ενώ το δίκτυο φαίνεται να δίνει τη δυνατότητα να κυκλοφορούν απόψεις έξω από την κυρίαρχη ιδεολογία, να κυκλοφορούν εμπειρίες αγώνων και πληροφορίες για προλεταριακή χρήση, αν όλα αυτά δεν συνοδεύονται από την πράξη, αν δεν αποκτούν υλικότητα, θα καταντήσουμε να κάνουμε βουβές συγκεντρώσεις-διαμαρτυρίες αντί να τους βάζουμε φωτιά.

Άσε μας ρε Κουμούτσα

Ο διπλωμάτης, στην πρώτη φωτό, να κοιτάει με σκεπτικό ύφος προς ένα παράθυρο, ενώ μπροστά του απλώνεται η σκακιέρα. Εύληπτο το μήνυμα: η εξωτερική πολιτική (ενός κράτους) είναι σαν παρτίδα σκάκι την οποία παίζουν έμπειροι παίκτες. Εκπρόσωπος τύπου και διπλωμάτης ο κύριος Κ. παραχωρεί συνέντευξη και φωτογραφίζεται (περιοδικό έψιλον, τ.890, 04.05.08). Κι ενώ η πρώτη φωτό, μας τον παρουσιάζει σαν έμπειρο παίκτη της πολιτικής σκακιέρας, η δεύτερη τον αδειάζει εντελώς.

Τα λευκά κάνουν την πρώτη κίνηση : γ8-γ6, τα μαύρα, φαίνεται να έχουν παίξει, Ιη1-η4. Αδιανόητο, στο σκάκι ο ίππος κινείται σε Γ (3 τετράγωνα το μεγάλο σκέλος και δυο το μικρό) προς κάθε κατεύθυνση. Από την αρχική του θέση ο συγκεκριμένος ίππος μπορεί να πάει μόνο στα θ3 ή ζ3. Άρα ή ο κύριος Κ. είναι παντελώς άσχετως ή το δημοσιογραφικό team του την έστησε για να τον βγάλει στράβακα.

Υ.γ.1 Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν στη νδ έχουν ανακαλύψει την κλωνοποίηση.

Υ.γ.2 Κατά τ’ άλλα η συνέντευξη ήταν βαρετότερη του βαρετού.

Το κεφάλαιο ξέρει το παιχνίδι…

Την παρακάτω διαφήμιση μου την έστειλε ο φίλος μου ο Βάουντε, με τον τίτλο που έβαλα στο ποστ. Αποδεικνύεται ένας εξαίσιος τροφοδότης θεμάτων και τον ευχαριστώ θερμά.

Επιτελούς (νόμιμο) free downloading 100 εκατομμυρίων τραγουδιών προσφέρει η i-tunes σε συνεργασία με την pepsi. Μουσική υπόκρουση της διαφήμισης, το τραγούδι των Clash, να μας υπενθυμίζει ότι ο νόμος (του κεφαλαίου) στο φινάλε πάντα νικάει. Ωστόσο, αυτό το «free» μόνο «free» δεν είναι , διότι για να κατεβάσεις τα τραγούδια πρέπει να αγοράσεις το αναψυκτικό. Περισσότερο μοιάζει με το «στα τρία σαμπουάν το ένα δώρο» ή «στα τόσα λίτρα βενζίνης σας χαρίζουμε ένα υπέροχο ποτήρι σαμπάνιας». Το κεφάλαιο ξέρει το παιχνίδι…ξέρει ότι η μουσική είναι ένα κομμάτι της κοινωνικής παραγωγής, και παρόλο που δεν πρόκειται για ένα απτό πράγμα, είναι μια μορφή παραγωγής που ανταποκρίνεται στην βασική ανάγκη των ανθρώπων για επικοινωνία. Δεν έχουν σημασία οι αξιολογικές κρίσεις, δηλαδή το αν η μουσική είναι τραγούδια της Λένας Πλάτωνος ή του Γιάννη Φλωρινιώτη. Σημασία έχει ότι εφόσον υπάρχει κόσμος που ακούει Πλάτωνος ή Φλωρινιώτη (ή και τα δυο) και κάνει χρήση αυτής της μουσικής για να επικοινωνήσει, το κεφάλαιο πρέπει να συμπεριλάβει αυτή τη χρήση εντός της επικράτειας του, να τα κάνει εμπορεύματα που είτε πωλούνται άμεσα, είτε πωλούνται έμμεσα (πάρε ένα αναψυκτικό και σου δίνουμε «δώρο» την δυνατότητα να κατεβάσεις 10 τραγούδια από το δίκτυο). Το κεφάλαιο επίσης ξέρει, ότι στο δίκτυο υπάρχει μια τεράστια ανταλλαγή υλικού (μουσική, ταινίες, κείμενα, φωτογραφίες κλπ) χωρίς να την διαμεσολαβεί το χρήμα, όπως και μια τεράστια παραγωγή λογισμικού και εφαρμογών που και πάλι αλλάζουν χρήστες χωρίς να υπόκεινται σε διαδικασία αγοροπωλησίας. Αν προσθέσουμε και το κομμάτι που δεν γίνεται μέσω δικτύου αλλά από χέρι σε χέρι, όπως αντιγραφή, δανεισμός, δώρα ανάμεσα σε φίλους ή δίκτυα ανθρώπων, βλέπουμε πως υπάρχει ένα κομμάτι αξιών χρήσης που εξακολουθεί να παραμένει εκτός χρηματικής διαμεσολάβησης. Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι και τόσο «αντιεμπορευματικά» όσο φαίνονται. Γιατί όλη αυτή η παραγωγή και ανταλλαγή προϋποθέτει την παραγωγή και ανταλλαγή η οποία διαμεσολαβείται από το χρήμα. Για να το κάνω πιο λιανό, άμα δεν έχεις υπολογιστή, αν δεν έχεις ADSL, άμα δεν αγοράσουμε τα DVD ή το DVD recorder και όλα αυτά που χρειάζονται για να κάνουμε τις «παράνομες» ή «εκτός εμπορίου» πράξεις μας, όλος αυτός ο free κόσμος πάει περίπατο. Εδώ δεν θέλω φυσικά να υποτιμήσω αυτές τις πρακτικές στις οποίες κι εγώ επιδίδομαι για να καλύψω ένα μέρος των αναγκών μου, απλά θέλω να δω το θέμα σε όλη του την έκταση.

Υπάρχει ένας συνεχής πόλεμος ανάμεσα στην τάση του κεφαλαίου να υπάγει κάθε μορφή δραστηριότητας, κάθε σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στους ανθρώπους και από την άλλη υπάρχει ένας κοινωνικός πλούτος δραστηριοτήτων, σχέσεων και πραγμάτων που τείνει να διαφύγει από αυτή την υπαγωγή. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η δραστηριότητα του free downloading εμπορευματοποιείται μέσω της προϋπόθεσης κατανάλωσης ενός συγκεκριμένου αναψυκτικού και ταυτόχρονα μας πλασάρεται ως κάτι free και νόμιμο που μεγαλόψυχα οι εταιρίες μας παρέχουν. Το κεφάλαιο ξέρει, πως δεν είναι δυνατόν να απαγορεύσει ή να διώξει ποινικά όλους όσους κάνουν free downloading μουσικής αλλά μπορεί να εξαναγκάσει ένα κομμάτι αυτών που κατεβάζουν μουσική χωρίς να πληρώνουν, τελικά να πληρώσουν ώστε να είναι «νόμιμο» να κάνουν free downloading. Έτσι κι αλλιώς το κεφάλαιο, μόνο να κερδίσει από αυτό έχει. Εδώ, η έννοια του «νόμιμου» δεν έχει να κάνει με το ότι ένας έγγραφος νόμος σου επιτρέπει να κάνεις την τάδε πράξη. «Νόμιμο» για το κεφάλαιο, με μια γενική έννοια, είναι οτιδήποτε παράγει κέρδος. Το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων ή το εμπόριο ανθρώπινων οργάνων δεν είναι παρεκτροπές από την κανονικότητα της οικονομικής δραστηριότητας. H κανονικότητα της οικονομίας είναι η βάση για τις παραπάνω «παρεκτροπές». Όλο το χρήμα που διακινείται στις «παράνομες» οικονομικές δραστηριότητες, αργά ή γρήγορα καταλήγει στις τράπεζες ή σε «νόμιμες» καπιταλιστικές δραστηριότητες, ώστε να ξεπλυθεί.

Επιστρέφοντας στη διαφήμιση, σημειώνω το γεγονός ότι οι διάφορες εναλλακτικές κουλτούρες-ταυτότητες που δημιουργούνται εντάσσονται στην επικράτεια του εμπορεύματος διατηρώντας τον εναλλακτικό τους χαρακτήρα. Έτσι, για κάθε εναλλακτισμό (και τσέπη) υπάρχουν και τα αντίστοιχα εμπορεύματα που τον ντύνουν. Σε ενδιαφέρει να συνεισφέρεις για την μάχη κατά του AIDS? Αγόρασε το τάδε lip-gloss. Νοιάζεσαι για τους παραγωγούς του «τρίτου κόσμου»? Αγόρασε τα fair-trade εμπορεύματα τους. Ανησυχείς για τις επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων στις καλλιέργειές? Αγόρασε βιολογικά προϊόντα.

Το δίκαιο-εμπόριο, το «τσάμπα» κατέβασμα από το δίκτυο ή τα οικολογικά προϊόντα είναι μέρος της καπιταλιστικής οικονομίας. Για κάθε ταυτότητα (και για κάθε τσέπη) υπάρχουν και τα αντίστοιχα εμπορεύματα (νόμιμα ή παράνομα). Δυστυχώς χωρίς να επιτεθούμε στις σχέσεις παραγωγής, ακόμα και η πιο προωθημένη πρακτική κριτική του εμπορεύματος, όπως οι μαζικές λεηλασίες ή τα προλεταριακά «ψώνια», θα παραμένουν μόνο στιγμές λάμψεις στην απόλυτη νύχτα της οικονομίας.

Reproductive Outsourcing (2)

Έγραφα σε προηγούμενο ποστ, σχετικά με την ένθετη μητρότητα, ότι η διάκριση «πρώτου» και «τρίτου» κόσμου συσκοτίζει παρά βοηθά στο να κατανοήσουμε την καπιταλιστική ανάπτυξη και τον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας. Κάνοντας κάποιος/α αυτόν τον διαχωρισμό αυτόματα αποδέχεται μια ομοιογένεια στις συνθήκες ζωής που υπάρχουν στα διάφορα κράτη, πράγμα που είναι οφθαλμοφανώς λάθος. Ένα άρθρο στο newsweek πάνω στο ίδιο θέμα, ενισχύει την άποψη ότι η παραπάνω διάκριση είναι ιδεολογική και αντι-ιστορική.

Στις ΗΠΑ, ενώ στην πλειοψηφία των πολιτειών η ένθετη μητρότητα απαγορεύεται από το νόμο, στις πολιτείες του Texas, Illinois, Utah και Florida επιτρέπεται. Στην περίπτωση αυτή δεν έχουμε να κάνουμε με την φιγούρα της φτωχής Ινδής αλλά με Αμερικάνες γυναίκες που πουλούν το σώμα τους για να κυοφορήσουν παιδιά άλλων ανθρώπων. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των γυναικών (σχεδόν το 50% σύμφωνα με το άρθρο) είναι σύζυγοι χαμηλόβαθμων (και άρα χαμηλόμισθων) στρατιωτικών. Αυτές οι γυναίκες είναι δύσκολο να διατηρήσουν μια δουλειά λόγω των συνεχών μετακινήσεων των συζύγων τους. Ένθετες μητέρες είναι και άνεργες ή εργαζόμενες γυναίκες. Η πληρωμή στην αμερικανική περίπτωση είναι αρκετά μεγαλύτερη από ότι στην ινδική, σε απόλυτες τιμές (20.000$ με 25.000$) αλλά μάλλον αντίστοιχη του επιπέδου των μισθών και τιμών του αμερικανικού κράτους. Το σύνολο των εξόδων ανέρχεται στα 40.000$ εως 120.000$. Και σε αυτή την περίπτωση κλινικές-επιχειρήσεις αναλαμβάνουν την όλη διαδικασία (από την γονιμοποίηση της ένθετης μητέρας μέχρι την παράδοση του νεογνού). Το κίνητρο για να γίνει μια γυναίκα ένθετη δεν είναι άλλο από το χρήμα, παρότι η όλη διαδικασία ντύνεται και εδώ με το ιδεολόγημα της «πράξης αγάπης» ή της «χαράς να είσαι έγκυος».

Τα ζευγάρια αγοραστών προέρχονται τόσο από την Αμερική όσο και από άλλες χώρες (Καναδάς, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ισλανδία, Αυστραλία, Σ. Αραβία, Ισραήλ, Ιαπωνία) και είναι τόσο ετεροφυλόφιλα όσο και ομοφυλόφιλα, όπως και στην περίπτωση της Ινδίας.

Έτσι, ακόμα και εντός των ΗΠΑ, μιας καπιταλιστικής υπερδύναμης, υπάρχουν πληθυσμιακά κομμάτια που είναι αναγκασμένα να αναζητούν ατομικές λύσεις όπως η ένθετη μητρότητα, η κατάταξη στο στρατό ή η ένταξη στο κύκλωμα παραοικονομίας-φυλάκισης, όπως συμβαίνει με ένα μεγάλο κομμάτι των μαύρων και των λατίνος. Αυτές οι καταστάσεις ανασκευάζουν την ταξινόμηση σε «βολεμένους πρωτοκοσμικούς» και «εξαθλιωμένους τριτοκοσμικούς». Άλλωστε τη μισθωτή εργασία, μόνο ένα διεστραμμένο μυαλό θα μπορούσε να χαρακτηρίσει «βόλεμα», ενώ όσα «βολικά» απολαμβάνει (ακόμα) ένα κομμάτι του προλεταριάτου σήμερα, είναι αποτέλεσμα μιας μακράς ιστορίας αγώνων του παρελθόντος. Η φιλολογία περί των «καημένων τριτοκοσμικών» εξυπηρετεί ένα σκοπό: να μας κάνει να κάτσουμε φρόνιμα γιατί υπάρχουν και χειρότερα [*]. Tο πιο υποτιμημένο κομμάτι του προλεταριάτου, χρησιμοποιείται ιδεολογικά από τη δεξιά και αριστερή φράξια του κεφαλαίου, ώστε να μας παρέχει την ψευδαίσθηση της «ανωτερότητας» με ολίγη από χριστιανικές ενοχές.

[*] Πρόσφατα είδα ένα ρεπορτάζ (στη ΝΕΤ αν θυμάμαι καλά) που παρότρυνε τους πολίτες να κάνουν οικονομία στο νερό. Αναφερόταν μάλιστα η περίπτωση της μόλυνσης του νερού στα Οινόφυτα Βοιωτίας, λες και ήταν μια φυσική καταστροφή και όχι μόλυνση από τα απόβλητα των εργοστασίων. Το επόμενο ρεπορτάζ (ψυγείου) έδειχνε την έλλειψη νερού και την εξαθλίωση σε κάποια παραγκούπολη της Αφρικής. Η σειρά αυτή μόνο τυχαία δεν ήταν.

Reproductive Outsourcing

Αφορμή και βασική πηγή για τα παρακάτω είναι ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 4 Μαρτίου στην Herald Tribune. Ευχαριστώ θερμά τον Βάουντε που μου το έστειλε. Όλα τα πλάγια γράμματα προέρχονται από το άρθρο.

Υπεργολαβία: Συνοπτικά, πρόκειται για το μίσθωμα μιας εργασίας της οποίας το προϊόν, ανήκει στο μισθωτή ο οποίος στη συνέχεια το διαθέτει στην αγορά. Για παράδειγμα, μια κατασκευαστική εταιρία (εργολάβος) πληρώνεται για να φτιάξει ένα νοσοκομείο. Η εταιρία με τη σειρά της, μέρος της δουλειάς (ή όλο το έργο) το αναθέτει σε άλλες εταιρίες (υπεργολάβους) π.χ. εργολάβους οικοδομών. Οι υπεργολάβοι διαθέτουν εργάτες οι οποίοι φτιάχνουν το προϊόν το οποίο ανήκει στον αρχικό εργολάβο, πληρώνονται ωστόσο από τον υπεργολάβο ο οποίος έχει πληρωθεί από την εταιρία. Προφανώς η υπεργολαβία έχει σκοπό την μείωση του κόστους παραγωγής, αλλιώς γιατί να δώσεις σε άλλον τη δουλειά αν δεν την κάνει φθηνότερα.

Ένθετες μητέρες: Σε κλινικές στην Ινδία, νεαρές γυναίκες προσφέρουν το σώμα τους για να γεννήσουν παιδιά τα οποία θα αγοράσουν ζευγάρια (ετεροφυλόφιλα και ομοφυλόφιλα) από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. Η νομοθεσία στο ινδικό κράτος, σε αντίθεση με το αμερικάνικο ή βρετανικό κράτος, επιτρέπει την ύπαρξη τέτοιων κλινικών-επιχειρήσεων. Με 30.000$ -που περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα έξοδα για δυο ταξίδια (ένα για την γονιμοποίηση και ένα για την παραλαβή του βρέφους), διαμονή στην Ινδία και αγορά του βρέφους- οι γονείς-καταναλωτές αποκτούν το παιδί-προϊόν χωρίς να συναντήσουν ποτέ την ένθετη μητέρα. Η τελευταία πληρώνεται γύρω στα 7.500$, μέγεθος που αντιστοιχεί σε μισθούς τριών περίπου χρόνων.

Δωρητές γενετικού υλικού: Οι «πρώτες ύλες», το σπέρμα και το ωάριο, προέρχονται από δωρητές (και αυτοί πληρώνονται) και έτσι η ένθετη μητέρα δεν είναι βιολογικά συνδεδεμένη με το παιδί. Οι γονείς-πελάτες διαλέγουν σπέρμα και ωάριο από βάσεις δεδομένων των κλινικών στις οποίες είναι καταχωρημένοι οι δωρητές. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο, δυο γονείς-αγοραστές από το Ισραήλ διαλέξανε «το ωάριο μιας δωρήτριας με υψηλό επίπεδο μόρφωσης» (λες και κληρονομείται) ενώ απορρίψανε μια βιομηχανική εργάτρια για χάρη μια νοικοκυράς, δεδομένου ότι η τελευταία θα είχε λιγότερο άγχος στη ζωή της (!!!).

Ανθρωπισμός: Η όλη μπίζνα συνοδεύετε και από μια ανθρωπιστική ιδεολογία. Η μητέρα-καταναλώτρια λέει: «Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την αντίθεση ανάμεσα στην φτώχια της Ινδίας και στον πλούτο της Δύσης. Κάνουμε ότι μπορούμε για να μην καταχραστούμε αυτή την εξουσία. Μέρος της επιλογής μας να έρθουμε εδώ ήταν και η δυνατότητα να βοηθήσουμε κάποιον στην Ινδία». Όσον αφορά τις ένθετες μητέρες «το κάνουν για να προσφέρουν καλύτερη μόρφωση στα παιδιά τους, να αγοράσουν σπίτι ή να ανοίξουν ένα μαγαζί. Τα λεφτά που παίρνουν είναι περίπου ότι θα κέρδιζαν σε τρία χρόνια. Δεν πιστεύω ότι αυτό είναι εκμετάλλευση αυτών των γυναικών. Αισθάνομαι ότι πρόκειται για δυο ανθρώπους που αλληλοβοηθούνται», λέει ένας γιατρός που εργάζεται σε μια τέτοια κλινική. Εδώ φυσικά πρέπει να προσθέσουμε την πιο σημαντική παράμετρο του ανθρωπιστικού περιτυλίγματος: τα προβλήματα στειρότητας πολλών γυναικών ή την φυσική ανικανότητα των αντρών να κάνουν παιδιά. Ίσως είναι ευκολότερο να αγοράσεις ένα έτοιμο βρέφος από το υποστείς ορμονικές θεραπείες ή να δοκιμάσεις την εξωσωματική.

Gay-friendly και γυναικεία απελευθέρωση: Όπως είχε πει και ο φίλος μου, ο Έϊντζελ, από την οπτική του κεφαλαίου, οι διαφορές λευκός/μαύρος, ομοφυλόφιλος/ετεροφυλόφιλος, γυναίκα/άντρας και ούτω καθεξής, δεν αποτελούν εκφράσεις διαφορετικών τρόπων ύπαρξης που προσφέρουν την ευκαιρία της αμοιβαίας κοινωνικής εξερεύνησης και δημιουργικής συναναστροφής, αλλά το έδαφος για να ταξινομηθούν οι άνθρωποι σε διαφορετικά ήδη εργατικής δύναμης, να διανεμηθούν αντιτιθέμενες κοινωνικές ταυτότητες και να κατασκευαστούν καταναλωτικές ομάδες (τεράστια πρόταση). Μια από τις κλινικές που παρέχουν ένθετες μητέρες παρουσιάζεται στο site της ως φιλική-προς-τους-ομοφυλόφιλους, δείχνοντας μας για ακόμα μια φορά πως το κεφάλαιο είναι πάνω από κάθε ηθική και νόμο γιατί απλά τα ελέγχει: στην Ινδία η ομοφυλοφιλία είναι παράνομη. Από την άλλη, στο Ισραήλ για παράδειγμα, όπου η υιοθεσία από ομοφυλόφιλα ζευγάρια είναι νόμιμη (από τον περασμένο Φεβρουάριο), η ένθετη μητρότητα για αυτά τα ζευγάρια απαγορεύεται. Έτσι, το ινδικό κράτος παρέχει και σε αυτά τα ζευγάρια, αυτό που το κράτος που ζουν τους στερεί.

Το εμπόρευμα-βρέφος εντάσσεται στη γενικότερη απελευθέρωση (εντός του κεφαλαίου) της γυναίκας-μισθωτής που έχει πλέον μετακινηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αφάνεια της άμισθης οικιακής εργασίας και μπορεί να απαλλαχθεί από τη ρουτίνα της, πληρώνοντας το κατάλληλο αντίτιμο (αν το έχει). Άλλωστε όλες οι πλευρές της αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, που παλιότερα καλύπτονταν από την άμισθη οικιακή εργασία των γυναικών, έχουν εμπορευματοποιηθεί (τροφή, καθαριότητα, σεξ, φροντίδα και ανατροφή των παιδιών), γιατί λοιπόν να μη συμβεί και το ίδιο με την καθεαυτή παραγωγή του εμπορεύματος εργατική δύναμη: τη γέννα.

Εκμετάλλευση: Η δημοσιογράφος αναφέρεται και στα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από την όλη διαδικασία: η ευκολία με την οποία σχετικά πλούσια ζευγάρια νοικιάζουν τις μήτρες φτωχών Ινδών γυναικών είναι ενδεχομένως μια μορφή εκμετάλλευσης, λένε κάποιο σκεπτικιστές. Ωστόσο, το ινδικό κράτος διαφημίζει την χώρα σαν προορισμό για ιατρικό τουρισμό. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια γνωστή άποψη (συνηθίζεται στους αριστερούς) σύμφωνα με την οποία ο πρώτος κόσμος εκμεταλλεύεται τον τρίτο κόσμο κλπ. Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι η Ινδία δεν είναι τρίτος κόσμος και αυτή η διάκριση συσκοτίζει παρά βοηθά το να κατανοήσουμε την παγκόσμια ιεραρχία των κρατών και τον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας. Η Ινδία είναι ένα δημοκρατικό κράτος και μια οικονομία από τις πιο γρήγορα αναπτυσσόμενες στον κόσμο. Είναι η δεύτερη σε πληθυσμό, χώρα στον κόσμο (1,12 δισεκατομμύρια κάτοικοι) και η αντίθεση πλούτου-φτώχιας είναι ιδιαίτερα οξυμμένη. Περίπου το 30% του πληθυσμού βρίσκεται κάτω από το όριο φτώχειας: κάτω από 0,4$ τη μέρα!

Αντικειμενικά, εκμετάλλευση έχουμε όταν αντλείται υπεραξία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση την υπεραξία την αντλούν οι εταιρίες-κλινικές από τις εργάτριες-ένθετες μητέρες οι οποίες συνήθως δεν έχουν στον ήλιο μοίρα. Το ινδικό κράτος έχει εισροή περίπου 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο από τον ιατρικό τουρισμό (συμπεριλαμβανομένης της ένθετης μητρότητας), γλιτώνει χρήμα από την παροχή πρόνοιας στο υποτιμημένου εργατικό δυναμικό της χώρας και επίσης τα χρήματα που κερδίζουν οι ένθετες μητέρες εντάσσονται πάλι στην οικονομία με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Η ένθετη μητρότητα λοιπόν είναι μια ιδιαιτέρα επικερδής επιχείρηση. Από τη άλλη τα ζευγάρια που αγοράζουν βρέφη και έχουν προφανώς εισοδήματα που επιτρέπουν μια τέτοια αγορά, απλά αγοράζουν ένα προϊόν όπως όλα τα άλλα. Η διαφορά είναι ότι το προϊόν είναι άνθρωπος, ή για να το πούμε ωμά μέλλουσα εργατική δύναμη. Τα κράτη των χωρών από όπου προέρχονται οι αγοραστές γλιτώνουν επίσης χρήμα μετακυλώντας το κόστος αναπαραγωγής στα ίδια τα ζευγάρια και την δουλειά της γέννησης ενός ανθρώπου στο κράτος όπου υπάρχουν οι εν λόγω υλικές συνθήκες που οδηγούν γυναίκες προλετάριες να νοικιάζουν τη μήτρα τους. Ταυτόχρονα η εργοδοσία των συγκεκριμένων ζευγαριών γλιτώνει τις άδειες εγκυμοσύνης, τις παροχές και όλα τα πιθανά «μειονεκτήματα» που έχει μια έγκυος που εργάζεται. Άρα το reproductive outsourcing το κάνουν τα κράτη από όπου προέρχονται οι αγοραστές και όχι οι ίδιοι οι αγοραστές, όπως υπονοεί το άρθρο. Στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας το πιο υποτιμημένο κομμάτι του προλεταριάτου παρέχει τις υπηρεσίες του στο λιγότερο υποτιμημένο. Έτσι, η αναδιανομή του εισοδήματος η οποία γίνεται εντός του παγκόσμιου προλεταριάτου λύνει (προσωρινά) τα αδιέξοδα τόσο της ένθετης μητέρας, όσο και της μητέρας-αγοράστριας που από το πήξιμο της μισθωτής εργασίας ή/και τα πιθανά προβλήματα υγείας δεν μπορεί να κάνει παιδί.

Πραγμοποίηση: Οι γονείς-καταναλωτές έχουν την δυνατότητα να παρακολουθούν την εγκυμοσύνη μέσω διαδικτύου: η κλινική τους στέλνει ψηφιοποιημένα υπερηχογραφήματα ώστε να βλέπουν το μωρό «τους» να αναπτύσσεται. Σίγουρα η αγορά ενός βρέφους δεν είναι το ίδιο με την αγορά ενός αυτοκινήτου για το ζευγάρι. Το βρέφος θα γίνει μέρος της ζωής τους, θα το αγαπήσουν, θα το φροντίσουν, θα το μεγαλώσουν. Ως προς αυτό μόνο ηλίθιοι ηθικολόγοι μπορούν να κατηγορήσουν δυο ανθρώπους που αγοράζουν ένα βρέφος. Χρειάζεται να κάνεις δυο λίστες με το ποια είναι «καλή» και ποια «κακή»  εμπορευματοποίηση (συζήτηση αδιέξοδη και άχρηστη), στηριγμένες σε μια μεταφυσική ηθική ιεραρχία, για να πεις τελικά ότι είναι ηθικά μεμπτό να νοικιάζεις τη μήτρα σου ενώ είναι ηθικά δεκτό να νοικιάζεις το μυαλό ή τα χέρια σου. Ωστόσο από την πλευρά του κεφαλαίου όλα είναι δυνητικά αντικείμενα προς εκμετάλλευση. Η εμπορευματοποίηση της γέννας, η πώληση βρεφών δεν είναι τίποτα άλλο παρά η ακραιφνής έκφραση της εμπορευματοποίησης της ζωής. Προϋπόθεση για τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής είναι η ύπαρξη του εμπορεύματος εργατική δύναμη, άρα δεν μπορεί να αντικρούσουμε την τάση εμπορευματοποίησης κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας αν δεν καταργήσουμε την ύπαρξη μας ως εμπόρευμα-εργατική δύναμη. Στην εργατική δύναμη των γυναικών εντάσσεται και η ικανότητα τους να γεννάνε. Όπως λοιπόν το μυαλό, η φαντασία και τα χέρια μας γίνονται αντικείμενο αγοραπωλησίας, έτσι και η μήτρα–που-γεννάει γίνεται μηχανή παραγωγής υπεραξίας. Το κεφάλαιο δεν σταματά πουθενά γιατί δεν μπορεί να σταματήσει. Επεκτείνεται όταν το προλεταριάτο βρίσκεται σε αποσύνθεση. Το ιστορικό αγώνων σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο είναι αυτό που σε τελική ανάλυση καθορίζει το αν οι γυναίκες μιας χώρας εξαναγκάζονται να γίνουν ένθετες μητέρες ή όχι, είναι αυτό που καθορίζει το ποιες δραστηριότητες θα γίνουν εμπόρευμα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Στον καθρέφτη κοιτάει και τα λέει?

 

Ήρθε ο Bill Gates για να κλείσει συμφωνία πώλησης λογισμικού της εταιρίας του, στο ελληνικό κράτος. Όπως ήταν αναμενόμενο εκτός από λογισμικό πούλησε και τα «φώτα» του. Ο φιλάνθρωπος γκουρού της τεχνολογικής εξέλιξης έδωσε συνέντευξη. Στο κέντρο της σελίδας της εν λόγω συνέντευξης φιγουράρανε δυο βαθυστόχαστα τσιτάτα του Gates:

«Σε δέκα χρόνια δεν θα υπάρχει πια υποχρέωση της φυσικής παρουσίας στο χώρο εργασίας μας»

Και παρακάτω:

«Το ίντερνετ συμβάλλει στη δημοκρατία και κάνει την υπόθεση λογοκρισία πάρα πολύ δύσκολη»

Διάβασα όλη τη συνέντευξη για να δω τι εννοεί με αυτές τις μαλακίες.

 Εφόσον έχει μιλήσει για την ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και τις επιπτώσεις της στην διασκέδαση και το διάβασμα, τον ρωτάνε για το τι επιπτώσεις θα υπάρξουν στον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε,

 και λέει:

« Σίγουρα θα βοηθήσει να γίνει πιο παραγωγική η εργασία[…]στην Microsoft κάνουμε έρευνα, σχετικά με το πώς θα χάνεται όλο και λιγότερος χρόνος και πως η εργασία μπορεί να γίνεται περισσότερο παραγωγική» και «Σε δέκα χρόνια κάποιος θα έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί φορητή οθόνη τσέπης, να την προσαρμόζει, να την ανοίγει και να την κλείνει σαν πάπυρο, να ενημερώνεται και να επικοινωνεί»

 

Πέστα μεγάλε, αύξηση της παραγωγικότητας, άρα θα δουλεύουμε -όσοι δεν είμαστε στην δεξαμενή των ανέργων- όλο και περισσότερο ή όλο και πιο εντατικά. Τόσο πολύ μάλιστα που η φυσική μας παρουσία δεν θα χρειάζεται γιατί θα δουλεύουμε παντού (ρε μπας και έχει διαβάσει για το κοινωνικό εργοστάσιο που έλεγε ο παππούς μου?). Βέβαια υπάρχουν ορισμένα προβληματάκια στην καπιταλιστική ουτοπία του Bill. Δυστυχώς η εργασία έχει μια χοντροκομμένη υλικότητα που όσο και να την ψηφιοποιήσεις παραμένει το ίδιο σκατά. Ας πούμε, λέμε τώρα, άμα είσαι εργάτης σε ορυχεία μετάλλων απαραίτητων στην μικροηλεκτρονική? Άμα είσαι αυτή που συναρμολογεί τον κομπιούτερ ή το ρομπότ, τις μηχανές γενικότερα? Άμα είσαι αυτός που μεταφέρει τις κούτες με τους υπολογιστές? Άμα είσαι λιμενεργάτης που κουβαλάει τα κοντέινερ με τις κούτες υπολογιστών? Άμα είσαι ο οδηγός που παίρνει από το λιμάνι τις κούτες για να τις πάει στο μαγαζί? Άμα είσαι ο αποθηκάριος του μαγαζιού? Άμα είσαι η πωλήτρια που εξυπηρετεί τον πελάτη? Άμα είσαι ο τεχνικός που πρέπει να φτιάξει το σκάρτο μηχάνημα που πουλήθηκε και επιστράφηκε?… Δεν μπορεί να είσαι οπουδήποτε, πρέπει να πας στη δουλειά, σε ένα χώρο εργασίας. Φυσικά μια τέτοια αλληλουχία εργασιών, είναι ταπεινά υλική για τον ψηφιακό κόσμο του pc-πάπυρου του Gates. Τα λεγόμενα του Gates εκφράζουν την τάση του κεφαλαίου να απαλλαχτεί από το υλικό βάρος της ανάγκης του για ζωντανή εργασία, όπως θα έλεγε και ο παππούς μου (όλο κάτι τέτοια μυστήρια μου πετάει). Δυστυχώς η ζωντανή εργασία έχει προβλήματα όπως και ο ίδιος ο  Gates σημειώνει: σε πολλούς ανθρώπους δεν αρέσει η πειθαρχία κι επιθυμούν να έχουν τη δυνατότητα επιλογής για το πώς, πόσο και που θα δουλέψουν. Αλλά πόση ζωντανή εργασία μπορεί να αντικατασταθεί με νεκρή, ώστε να μπορέσει το κεφάλαιο να συνεχίσει να συσσωρεύεται, δηλαδή να μεγεθύνεται? Κρίμα Bill, εκτός από τα κυκλώματα του κεφαλαίου υπάρχουν και οι ηλεκτρικές καταιγίδας της ανυποταξίας του προλεταριάτου.

Σε ότι αφορά το δεύτερο απόφθεγμα του αφεντικού της microsoft είναι και αυτό απόλυτα εναρμονισμένο με τα προηγούμενα. Η δημοκρατία στην πληροφόρηση μας λέει δυσκολεύει το έργο της λογοκρισίας. Δε μας λέει όμως το ότι πέρα από το ότι μπορούμε να λέμε και να μαθαίνουμε ό,τι θέλουμε χωρίς λογοκρισία, αυτή η συνήθως εύκολη και γρήγορη πρόσβαση αυξάνει τελικά την παραγωγικότητα μας. Γιατί, δε θα χρησιμοποιήσω τις δυνατότητες που μου προσφέρει το δίκτυο μόνο για να επικοινωνήσω με φίλους, να κατεβάσω μουσική ή να βρω ένα άρθρο για τις σχέσεις του facebook με τη cia και με την παροχή προσωπικών δεδομένων σε διαφημιστικές εταιρίες. Θα το χρησιμοποιήσω και στη δουλειά ή στο διάβασμα για τη σχολή κλπ. Αυτό μπορεί να το καταλάβει κανείς αν σκεφτεί το παράδειγμα μιας γραφίστριας ή μιας προγραμματίστριας. Έστω ότι θέλουν να κάνουν κάτι συγκεκριμένο (η μια να φτιάξει κάποια σχέδια για ένα εξώφυλλο, η άλλη να γράψει ένα πρόγραμμα). Ο χρόνος που θα χρειαστούν για να το κάνουν αν ανατρέξουν σε βιβλία ή αν προσπαθήσουν μόνες τους μειώνεται σημαντικά, αν ανατρέξουν σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες. Έτσι η ελεύθερη πρόσβαση (εντάξει τώρα μη τρελαθούμε εντελώς, η microsoft έχει όλο το λογισμικό της κλειδωμένο, παρομοίως και το λογισμικό εταιριών ή τραπεζών έχει διαβαθμίσεις, η ασφάλεια και η δημοκρατία πάνε πακέτο) σε ένα μέρος της κοινωνικής παραγωγής (Η γενική νόηση! μου είχε πει αινιγματικά μια άλλη μέρα ο παππούς, καθώς έψαχνα πληροφορίες στο δίκτυο για το πώς λειτουργεί η κεντρική θέρμανση) και ταυτόχρονα η προσπάθεια ελέγχου και εμπορευματοποίησης του, εκφράζουν σε ένα δεύτερο επίπεδο την αντίφαση της σχέσης κεφάλαιο. Το κεφάλαιο προσπαθεί να αξιοποιήσει κάθε δραστηριότητα αλλά ταυτόχρονα έχει ανάγκη τις ελεύθερες ανταλλαγές της κοινωνικής συνεργασίας οι οποίες το τροφοδοτούν. Αυτό δηλαδή που έλεγα πριν με την ζωντανή εργασία και τις μηχανές (νεκρή ή παρελθούσα εργασία).

Το internet όπως το οραματίζονται ο Gates, οι διαφημιστικές ή τα κράτη συμβάλλει και με έναν ακόμη τρόπο στη δημοκρατία. Ο χρήστης του δικτύου είναι η προβολή του δημοκρατικού πολίτη. Του ατόμου δηλαδή με τα δικά του ατομικά χαρακτηριστικά, προτιμήσεις, πιστεύω, προσδοκίες και τελικά με τα δικά του ατομικά συμφέροντα. Δεν είναι τυχαία η στροφή των πωλήσεων παντός τύπου (από τα δάνεια μέχρι την εμφάνιση του pc) στα «ατομικά χαρακτηριστικά» του κάθε πελάτη. Ωστόσο, η πραγματικότητα ποτέ δεν ταυτίζεται με την ιδανική της μορφή. Η σχέση κεφάλαιο και η δημοκρατική της μορφή, τείνουν να μας υποβιβάσουν σε άτομα, αλλά η ανάγκη για ανθρώπινη κοινότητα, κοινότητα που δημιουργείται μέσα στους αγώνες ενάντια στην ύπαρξή μας ως άτομα, ως αντικείμενα προς εκμετάλλευση, (αλλά και στις φιλίες, στον έρωτα ή στη συναδελφικότητα, ακόμα και σε αυτή την αλλοτριωμένη οικογένεια) κάνει ορατή την ανάγκη για μια ζωή έξω από την κοινότητα του χρήματος.